زندگی نامه داراب افسر بختیاری
همیلا(مناظره پسر لر و دختر شهری)
پسرـ اي واي ’يوكينِه كه مَني حور ِ بِهشته
ئي ’دهدر ِ و كينِه كه ’چونو حور سرشتِه
تياي ِ پل يو ’پاي همه دلهان ِ برشته
’حكمي ز پي قتل همه خلق نوشته
پاهاس اِگوي شاخ ِ ’بلور ِ مِنِه ظرفِن
دستاس مَني غنچه كِلوس ِ دَم برفِن
دخترـ اِي واي پس اين كيست ز ما وصف نمايد
با لهجه شيرين ز چه ما را بستايد
اين كيست كه هر لحظه به صد رنگ در آيد
خواهد كه به نيرنگ، دل ِ ما بربايد
يك ذره ز مهرش به دلم هيچ اثر نيست
خاكم به سراِي واي خدا اين سر ِ خر كيست
پسرـ حرف وا’مو بِزَن اِي ’مو به ’قربون ِ زِ’بونِت
قربون هَمو زلف كِرِنج ِ سرِشونت
قربون سروزلفت و كج زِيدن ِ شونت
قربون ِ ’گپاتَنگِت و ’او خال ِ ’لوونت
ئي خال سياه ِ تو كه تَش زِيده به جو’نم
وارستن شَه پيسه مَني بستِه زِبو’نم
دخترـ’هشدار، سروكار تو باسيم بران است
صدتير جگرسوز به يك عشوه نهان است
اينجاست كه يك بوسه ز ما قيمت جان است
آنجا كه عيان است چه حاجت به بيان است
اي ’لر به حذر باش كه ما سخت كمانيم
هر كس كه ز ما تير خورَد ما نگرانيم
پسرـ يه بوسه ز’لوهاي تو اَر قيمت جونِه
هرگز تو تصور مكن ’او بوسِه گِرونه
جون دادن و اِستِيدِن جون كار ’لرونه
جون حاضره بستون كه نگوي كار زِ’بونِه
يالا........... بده بستون.............
’يو بوسه و يو جون
دخترـ بسيار چو تو بر سر كويم بدويدند
بسيار دويدند و به جائي نرسيدند
يك تار ز مويم به جهاني بخريدند
گفتند سخنها و جوابي نشنيدند
با مهر و وفا چون گِل مار ا نسرشتند
در دفتر ما حرف محبت ننوشتند
پسرـ بهتر زِتي يا تو به خدا قبله نمانيد
سرو هم چو كَد ِ صاف ِ تو ئي طور رسانيد
والله كه بهشت هم چو تو ’پرسيل و صفانيد
هِاِن ’خته تك ، ره بِر’وي مَر كه پيا نيد
تا خيز بِوَنده مِنِه ’لوات ِ بِووسه
گَم بِت بِزَنه و سر’گپات ِ يِووسه
دختر- اي ’لر اثر نرگس شهلا تو نديدي
خم در خم آن زلف چليپا تو نديدي
چون سرو چمن با قد رعنا تو نديدي
اي ’لر بچه گويا زن زيبا تو نديدي
كاين سان سر ِ راهم بگرفتي به دل زار
رد شو ز سر راه من اي مست خيردار
پسر- كج بستن دَسمال ِ زليخان ِ تو نِيدي
قر دادن ’شولارِ ’هميلان ِ تو نِيدي
اِسپيدي پِستتون و پِس ِ پان ِ تو نيدي
ديدم همه جاسونه و هيچ جانِه تو نِيدي
بدبخت ’مو نِيدم مگو اي مست خبردار
بدبخت ’هو نونن كه نَديِدن قِرِ شولار
دختر- گر عرصه قامت بكنم روز قيامت
قامت چو نمايم بشود باز قيامت
از معجزه حسن نمايم چو كرامت
اندر صف خوبان بنشينم به امامت
گر زلف برافشانم يا رخ بفروزم
صد همچو هميلا به يكي عشوه بسوزم
پسر- نِيدي تو هميلا ’چو بياهه به سر اَو
’ور گردِن ِ اِسپيدِهونه مهره ’شو’تو
سينِس اِ’گوهي مرمره يا سيني ورشو
چي كوگ بهاري اِزَنه قهقه و قَوقَو
مَشگِسه اِ’ور دار’م اِ’نم ور سر شونِس
يه تيت ِ ’هواري اِنهِم’ ’ورپَس رونِس
دختر- از چين سرزلف من آشوب به چين است
بتخانه چينم من و بتخانه چنين است
از تابش رويم كه به خورشيد قرين است
گوئي كه صفاي رخ من ’خلد برين است
رويم بنگر پيشرو فصل بهار است
مويم بنگر راهزن مشك تتار است
پسرـ گر عقد بِوَندِن به فلك ماه و ستاره
مشكل چو ’هميلا دي يِه فرزند بياره
اَفتو ’هنِه ديده اِروه اِ ز پي ’ چاره
سرگشته وحيرونه كه دي چاره نداره
تِي ’بووس ’مو ’شوونم
دردِس مِنِه جونم
دختر- چشمان ’هميلا كه كماندار ندارد
با عشوه و آشوب سرو كار ندارد
راهي به در منزل خَمار ندارد
اين است كه او عاشق بسيار ندارد
هر جا برود فتنه و آشوب به پا نيست
پس وصف چنين دختركي هيچ روا نيست
پسر- بي ’يو سيت ’بگم، فتنه و آشوب تي ياسِن
يك بار دلِِ زارمِنِه خَم مي ياسِن
هر جا بِروه فتنه و آشوب ني ياسِن
ئي عشوه گَرون هر دو كنيز سر ِ جاسِن
اي درد ’هميلا كه مَني حور بهشته
’او مثل ُخته ،حوروش و حور سرشته
دختر- حالا كه ’هميلاي تو اينقدر قشنگ است
طاووس بهاري شده و رنگ به رنگ است
از عشق هميلا است كه دنيا به تو تنگ است
رو رو كه وجود تو دگر باعث ننگ است
رد شو ز برم، دور شو اي بي سر و بي پا
ارزان به تو باشند زليخا و ’هميلا
پسر- فهميم ِ به كار تو كه رَهدي مِنِه تزوير
اِز وصف ’هميلا ز ’مو وابيديِه دِلگير
پيش اِز ’يو كه اِز چَشم ِ سياهِت ’بخورم تير
پيش از ’يو كه با زلف ببنديم به زنجير
تِيت سي چه به مَهنم كه زتي هات بسوسم
زَهمه اِگِرم ’ور دره زير و اِ’گوروسم
دختر- خفاش ز خورشيد اگر روي بتابد
از منزل و قيمت خورشيد چه كاهد
بادي كه به كوهي وزد از ’كه چه ربايد
ابري كه نبارد چه بيايد چه نيايد
رو رو كه تو را درخور اين عشق نديدم
صد خرمن مهرتو به يك جو نخريدم
پسر- الانه اِفيچم مِنِه ’لوات ِ اِ’بوسم
بعدِس مو ئي ’يو’فتم سر ِ پاهات ِ اِبوسم
دي پشت سر يك سر ِ هِي ’گپات اِبوسم
اَربَووت بيا، كيچه به كيچه اِ’گورسم
لَومِه مِنِه ’لوات نِهم تا بِروه روز
ئي قدر ببوسم كه ’لوامون بِزَنِن سوز
دختر- اي بي ادب اين قاعده مهر و وفا نيست
اين صحبت بيجاي تو البته به جا نيست
عاشق نبود آنكه به تسليم و رضا نيست
افسوس نداني تو كه در عشق خطا نيست
عشق و ادب آميخته باشد چو تن و جان
عاشق نبود گر ننهد گوش به فرمان
پسر- در عشوه دي يَه چي تو نَوِيده ِ مِنِه دنيا
گل نيد چو رنگ تو قشنگ و چمن آرا
عكسِتِه بده تا بِفِر ِست م به ولاتا
تا ’پاي ، همه مخلوق بِكَهنِن به تماشا
ئي قدر قشنگي كه ندونم چه ’كنم بات
ايكاش بي ’يوفتم مو بِووسم ز سر ِپات
دختر- با ما سخني چند ز آسايش زن گو
از طرز زناشوئي و در عشق سخن گو
زين ريب و ريا بگذ ر و بي پرده سخن گو
گو رسم شما چيست از آن رسم به من گو
قومي كه ندارند به دل رحم و مروت
البته ندانند ره و رسم محبت
پسر- ساكي به مِنِه مال به بَگزاده نظر داشت
مِهر ِس به مِنِه جونِس و عشقِس مِنِه سر داشت
عشقِس چو’نو سخت بيد كه به بَگزاده اثر داشت
ساكي اِگر يوِستَي ’و بگزاده خبر داشت
رَهد ’ورمِنِه ره ، بِووس ِ گِر ِهد و دوسه چو زِيد
يِه گاو و دو خر دادِس و بَگزادِنه اِستيِد
دختر- ماها خبر از گريه محبوب نداريم
از عشق كسي ما به دل آشوب نداريم
والله به خدا طاقت يك چوب نداريم
ما مثل ’هميلا كه ’رخ خوب نداريم
صد خرمن مهرت نخرم من به پركاه
پاپا نتواند بخورد چوب سر راه
پسر- يه شَو بِه كِل ِ دست ِ ’هميلا ’مو نشستم
انگشت حنائي سِه اِورِد زِيد كَدِ دستم
ئي از اثر دست بلوريسِه كه مستم
هوش از سرمو رَهد ’هو ’ورِيستاد، مو نشستم
حالا تو اِگوي مهر و وفا هيچ ندارين
حالا تو اِگوي صدق و صفا هيچ ندارين
دختر-’لر بچه شنيدم كه شما خانه بدوشيد
از زندگي سخت در افغان و خروشيد
افسرده و حيران و پريشان و خموشيد
زيرا كر و لال و همگي خانه به دوشيد
هرگز به چنين جاي كه من پا نگذارم
من طاقت اين زندگي سخت ندارم
پسر- بي ’يو مال، كه اِز’شر’شر ِ مَشگهانَبرِت خَو
ز لِرلِر ميشون كه ئي ياهِن به سِر ’او
اِز رَم ِ شِكالا كه اِر ِن واتَك و وادَو
از قهقه كوگون و ’عرمنيدِن بَرفَو
رو پيش ’بوهون تا به صحرا همه سِه ’گل
تا چشم اِ’كنه كار همه س لاله و سنبل
دختر- اي ’لر بچه دانم دلت از غصه كباب است
دانم كه ترا زندگي و وضع خراب است
اينها كه تو گوئي كه نه نان است و نه آب است
نه بالكن و نه سالن و نه ’نقل و شراب است
ماشين شما نيست جز از قاطر و يابو
ديگر تو چه گوئي به من اي بي چشم و بي رو
پسر- ’در ’دنگ مَده، دولت دنيا زِ ’خمونِه
هر وقت بَليطا اِگِر ِن عيش ِ لرونِه
سالن چِنِه دي سِيل و صفا زير ’بوهونه
گلنار ِ نديدي كه بِوازِه و بِخونِه
’لر با كَد ِ واكِردِه نِشَستِه ’كپِ چاله
سيخا به مِنِه چاله و دو ’ور مِنِه پاله
دختر- تو صحبتي از صدق و صفا هيچ نداري
زيرا خبر از مهر و وفا هيچ نداري
دلداده نبودي تو كه عاشق بشماري
از عشق نگفتي چه كسي رفت به خواري
ذكري تو نداري به جز از ذكر ’هميلا
حرفي تو نداري به جز از حرف زليخا
پسر- رَهدم به مِنِه لِر كه بَليطانِه بچينم
اي ياد ِ هَم او روز ’هميلان ِ ’مو ديدم
هِي سِيل اِكِردم بِس و هِي آه اِكشيدم
جون داشتم اما به خدا زنده نَبيدم
دل مثل كبوتر اِطَپِست بيخود و خَشخار
’او رَد به مِنِه مال و ’مو مَندم به ’نك دار
دختر- چشمم به تو روشن كه تو هم كان وفائي
حالا كه چنين بود چرا عاشق مائي
بنگر ز پس كوه كه برخاست صدائي
اين بانگ هميلاست كه گويد تو بيائي
او طالب ديدار، تو هم عاشق اوئي
با من تو چه گوئي چقدر بي چشم و روئي
پسر- شي ’ور’مو بكن سيت اِخَرم ’جوِه و ’شولار
ده توپ ز چلواري و ده توپ قلمكار
مِينا اِخَرم سيت ز دكون دار ِ شَلَمزار
اِز قند و شكر هر چه بِخوي باربرِبار
ياالله ’ورِه وايَك بِرِويم خدمت آخوند
بي دردسر و كشمكش و بي ’قر و بي ’لند